Okres świątecznych przygotowań na ostatnią chwilę trwa, więc – jak co roku – dzielimy się z Wami naszymi kulturalnymi pomysłami na prezenty. Kolejny raz przypominamy również, że własnoręcznie wykonany kolaż może sprawić naszym bliskim więcej radości niż pierwsza lepsza książka. Nasze redaktorki: Gosia Kilijanek, Klaudia Rudzka, Natalia Trzeja i redaktor Mateusz Cyra stworzyli przegląd kulturalnych propozycji prezentowych, który ma ułatwić spacery między sklepowymi alejkami czy dodawanie tytułów do internetowych koszyków.
Zachęcamy Was również do zerknięcia w nasze polecenia z ostatnich sześciu lat – dobre tytuły z czasem nie tracą na wartości!
Spis treści
Literatura
Gosia Kilijanek
Tomasz Stawiszyński – Ćwiczenia z dysonansu
Książki Tomasza Stawiszyńskiego polecałam już wcześniej. Najnowsze wydanie jego autorstwa stanowi zbiór dziewięćdziesięciu najciekawszych felietonów, które przez kilka ostatnich lat ukazywały się na łamach „Tygodnika Powszechnego”. Zwieńczeniem książki jest niepublikowany dotychczas esej Ćwiczenia z dysonansu, a refleksje zawarte w tekstach dotyczą zarówno spraw wagi światowej, jak i codziennych błahostek. Filozof udowadnia, że w świecie przepełnionym uproszczeniami i spłyceniami warto się zatrzymać i zastanowić chwilę dłużej – nad sobą i tym, co nas otacza.
Dla kogo?
Dla wszystkich ceniących twórczość Stawiszyńskiego, dla fanów podcastów dotyczących psychologii oraz tych, którzy odczuwają przytłoczenie związane z nadmiarem bodźców sponsorowanych przez media społecznościowe. Eseje nie są długie, można tę książkę czytać na raty :).
Sylwia Czubkowska – Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem
Sylwia Czubkowska w reportażu Bóg techy… przygląda się temu, w jaki sposób big techy manipulują opiniotwórcami, politykami i użytkownikami, a także jak podporządkowują sobie prawo, aby działało na ich korzyść. To temat wciąż aktualny i coraz bardziej niepokojący. Odsłanianie skrupulatnie zaplanowanych strategii podbicia rynków przez wielkie firmy technologiczne może wzbudzać niedowierzanie, ale też zwiększać świadomość dotyczącą rodzaju wpływu wielkich korporacji na państwa, jak i ich obywateli.
Dla kogo?
Dla wszystkich korzystających z Facebooka, Instagrama, Tiktoka czy Gmaila. Dla wszystkich posiadających smartfony – to wiedza, która przyda się każdemu.
Zofia Król – Droga przez łąkę. Sześć esejów o przestrzeni
Jak czytamy w opisie książki, wzięła się ona z tęsknoty – za pewnym miejscem, ale też doświadczaniem przestrzeni. W swoich esejach Zofia Król skupia się na nawiązywaniu relacji z przestrzenią, przekładanym następnie na język literatury, filozofii czy malarstwa. Autorka odkrywa analogie w tychże dziedzinach, przyglądając się twórczości Białoszewskiego, Lebdy, van Eycka, Hockneya czy Berleanta. Zaprasza nas do podróży po miejscach na mapie, ale też po osi czasu. Napisana w oryginalnej i przystępnej formie Droga przez łąkę skłania do zmiany myślenia na temat przestrzeni i wyzbycia się utartych schematów.
Dla kogo?
Dla zainteresowanych architekturą i sztuką. Dla tych, którym przydałaby się chwila uważności w pogoni za codziennością.
Ian Haydn Smith –A Chronology of Film
Album A Chronology of Film wydany nakładem Thames & Hudson Ltd. to chronologiczne przedstawienie filmowych historii, biorące pod uwagę zmiany społeczne, nurty artystyczne i same początki branży filmowej. Narracja okraszona została komentarzami dotyczącymi czasów powstawania konkretnych tytułów oraz związanymi z nimi ciekawostkami. To kompendium filmowe obejmujące szeroki zbiór gatunków, nurtów i nazwisk.
Dla kogo?
Dla kinomanek i kinomanów oraz tych, których filmowe historie ciekawią.
Klaudia Rudzka
László Krasznahorkai – A świat trwa
Laureat Literackiej Nagrody Nobla 2025, o którym znów zrobiło się głośno, to bez wątpienia dobry wybór na prezent pod choinkę. Jego najnowsze dzieło A świat trwa, poruszające studium niezwykłych bohaterów, wędrowców, wyobcowanych samotnych i wciąż poszukujących sensu życia to wciągająca i pełna mądrości pozycja, która ma na celu, choć w małym stopniu opisać kondycję człowieka we współczesnym świecie. Wizjonerska proza tego węgierskiego autora zachwyca i nie pozwala się oderwać.
Dla kogo?
Dla tych, którzy z niecierpliwością czekają na dodruk wybitnego Szatańskiego Tanga tego samego autora. Dla miłośników dobrej literatury lub tych, którzy chcieliby zaznajomić się lub przypomnieć twórczość tego wybitnego autora. Śpieszcie się z zakupem, nim cały nakład A świat trwa się wyprzeda :).
Stanisław Lem – Bajki robotów. Cyberiada
Stanisława Lema chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Twórca o nieposkromionej wyobraźni, zabierający nas w świat robotów za pomocą mistrzowskiego języka od lat niezmiennie zachwyca swoim kunsztem pisarskim, współtworząc kanon literatury. Najnowsze wydanie Bajek robotów. Cyberiady nakładem wydawnictwa Karakter to pierwsza w historii pozycja zawierająca w jednym tomie oba te tytuły. Książka okraszona wspaniałymi ilustracjami Daniela Mroza to prezent będący trafem w dziesiątkę zarówno dla najmłodszych, jak i starszych czytelników.
Dla kogo?
Dla chcących przypomnieć sobie tę uniwersalną lekturę i dla miłośników Stanisława Lema, bowiem na polskim rynku wydawniczym tak wysmakowanej wizualnie pozycji z twórczością Lema jeszcze nie było.
Mateusz Cyra
Przemysław Piotrowski – seria powieści o Igorze Brudnym
Seria o Igorze Brudnym to jedna z najmocniejszych, najbardziej bezkompromisowych propozycji polskiego kryminału ostatnich lat. Piotrowski nie bawi się w półśrodki – jego bohater funkcjonuje w świecie brutalnym, mrocznym, moralnie niejednoznacznym, gdzie sprawiedliwość rzadko bywa czysta. To literatura, która wciąga fabularnie, ale jednocześnie zostawia czytelnika z poczuciem ciężaru i niepokoju – dokładnie tak, jak powinien robić dobry kryminał.
Dla kogo?
Dla fanów mocnych historii, mrocznego klimatu i kryminałów, które nie boją się zaglądać w najciemniejsze zakamarki ludzkiej natury.
Stephen King – powieści w wydaniach z barwionymi brzegami
King w wersji kolekcjonerskiej to prezent idealny – nawet dla kogoś, kto „już wszystko czytał”. Barwione brzegi, eleganckie oprawy i dopracowane edycje sprawiają, że te książki stają się czymś więcej niż tylko lekturą – są obiektem kolekcjonerskim. A w środku wciąż to samo: mistrzowskie historie o strachu, traumach, człowieczeństwem i cienkiej granicy między normalnością a obłędem.
Dla kogo?
Dla wieloletnich fanów Kinga, kolekcjonerów książek i tych, którzy lubią, gdy prezent cieszy zarówno treścią, jak i formą.
Natalia Trzeja
Yuto Sano – Gokurakugai
Już patrząc na pierwsze strony nie można odmówić Yuto Sano wyśmienitego warsztatu. Gokurakugai zawitało na mojej mangowej półce ze względu na swoją przepiękną kreskę, która momentami zwalała mnie z nóg. Sama historia zapowiada się dość dobrze, pełna akcji, walki i ciekawych antagonistów, którzy krok po kroku odkrywają przed nami swoje ukryte intencje. A czym zajmują się główni bohaterowie? Jak to mówią, specjalizują się w rozwiązywaniu problemów! Więc jeśli w waszym ogródku pałęta się kolejny katastrofiec lubujący się w ludzkim mięsie, to dzwońcie do Almy i pani Tao – deproblematorów z dzielnicy Gokurakugai!
Dla kogo?
Dla czytelników szukających wartkiej akcji opakowanej w solidny warsztat artystyczny, gdzie każdy panel zachwyca nienaganną kreską.
Kanna Kii – Nieznajomy pośród wiatru
Seria Nieznajomy pośród wiatru jest kontynuacją mangi Nieznajomy na plaży, skupiającej się na historii Shuna i Mio, wiodących spokojne życie w nadmorskim miasteczku. Mimo iż miłość dwóch młodych chłopaków nadal wzbudza kontrowersje, oni starają się stworzyć zdrową, kochającą relację. I o tym właśnie jest sequel – próbie stworzenia wspierającego związku i układaniu sobie życia w obliczu zwykłych, codziennych trudności. Nieznajomy pośród wiatru jest jak miód na moje serce, a kreska Kanny Kii idealnie odzwierciedla ducha tej historii. Prosta, urocza i spokojna niczym plaża i delikatnie wiejący wiatr.
Dla kogo?
Dla niepoprawnych romantyków szukających spokojnej i uroczej historii, która idealnie wkomponuje się w wieczorną herbatkę z kocykiem przy palącym się kominku.
Literatura dla dzieci (i nie tylko)
Gosia Kilijanek
Amanda Renshaw, Ferren Gipson, Gilda Williams-Ruggi – Sztuka dla dzieci
Sztuka dla dzieci to bogato ilustrowany przewodnik po sztuce, prezentujący sto sześćdziesiąt całostronicowych reprodukcji. Album przybliża sylwetki aż sześćdziesięciu artystów z różnych stron świata i różnych okresów historycznych. Zaprezentowano w nim najważniejsze dzieła między innymi Sandra Botticelliego, Salvadora Dalíego, Jana van Eycka, Davida Hockneya, Vincenta van Gogha, Leonarda da Vinci, Fridy Kahlo, Claude’a Moneta, Pabla Picassa, Andy’ego Warhola i Diega Velázqueza. To ładnie wydane, ciekawe wprowadzenie do świata sztuki, zachęcające do zadawania pytań, rozwijające wrażliwość estetyczną i uczące, jak patrzeć na sztukę.
Dla kogo?
Według autorów to album stworzony z myślą o dzieciach w wieku od 7 do 12 lat. W mojej ocenie starsze dzieci, a nawet dorośli, również odkryją w nim coś nowego i interesującego.
Mateusz Cyra
Peter Brown – Dziki robot
To jedna z tych książek, które trafiają jednocześnie do dzieci i dorosłych. Ciepła, mądra opowieść o empatii, przynależności i relacji człowieka (oraz technologii) z naturą. „Dziki robot” potrafi rozbroić emocjonalnie i zostaje w głowie na długo – bez nachalnego moralizowania.
Dla kogo?
Dla dzieci (7+), rodziców czytających wspólnie z dziećmi i wszystkich, którzy lubią historie pozornie proste, a w rzeczywistości bardzo głębokie.
Michael Ende – Niekończąca się historia
Klasyka absolutna. Książka o sile wyobraźni, ucieczce od rzeczywistości i o tym, że opowieści potrafią ratować. To lektura, która dojrzewa razem z czytelnikiem – za każdym razem odkrywa się w niej coś nowego.
Dla kogo?
Dla dzieci, nastolatków i dorosłych, którzy chcą wrócić do literatury formującej wrażliwość.
Zofia Stanecka, Marianna Oklejak – seria Basia
Seria, która doskonale rozumie dziecięcą codzienność. Proste historie, bliskie doświadczeniom najmłodszych, mądrze napisane i świetnie zilustrowane. Idealne do wspólnego czytania i rozmów.
Dla kogo?
Dla najmłodszych czytelników i rodziców szukających książek, które naprawdę „działają”.
Film
Gosia Kilijanek
Subskrypcje filmowe: MUBI i Nowe Horyzonty VOD
Na platformie MUBI znajdziecie całą masę klasyków kina i wybitne dzieła historii filmu, których legalnie nie da się obejrzeć nigdzie indziej. Pakiety filmów na platformie Nowe Horyzonty VOD składają się z dzieł mistrzyń i mistrzów kina, takich jak: Agnieszka Holland, Pedro Almodóvar, Xavier Dolan, Jim Jarmusch, Céline Sciamma, Ari Aster, Joon-ho Bong, Gaspar Noé, Paolo Sorrentino, Michael Haneke czy Alice Rohrwacher.
Dla kogo?
Dla wielbicieli kina niezależnego, klasyki i filmów artystycznych. Dla fanów Tildy Swinton, Agnès Vardy, Denis Côté, Martine Syms czy Michaela Haneke. Dla lubiących odkrywać kino nieznane – zarówno nowe, jak i pochodzące z lat 80. czy 90.
Mateusz Cyra
Cyberpunk: Edgerunners – kompletna edycja kolekcjonerska
Jedno z najważniejszych anime ostatnich lat w wydaniu, które wreszcie oddaje mu należny szacunek. Kolekcjonerka „Edgerunners” to gratka nie tylko dla fanów Cyberpunka, ale też dla miłośników animacji na najwyższym poziomie – brutalnej, emocjonalnej i bezkompromisowej.
Dla kogo?
Dla fanów uniwersum Cyberpunk 2077, anime i kolekcjonerskich wydań z najwyższej półki.
Wybrane steelbooki kultowych filmów (np. Incepcja)
Steelbook to forma prezentu, która łączy kino z designem. Metalowe wydania kultowych tytułów wyglądają spektakularnie i często stają się ozdobą domowej kolekcji.
Dla kogo?
Dla kinomanów, którzy cenią fizyczne nośniki i najwyższą jakość.
Muzyka
Gosia Kilijanek
ROSALÍA – LUX (płyta winylowa)
LUX to czwarty i najbardziej przełomowy studyjny album w karierze ROSALÍI. Płyta nagrana została z Londyńską Orkiestrą Symfoniczną, a artystce towarzyszyli w studiu między innymi Björk, Carminho, Estrella Morente, Silvia Pérez Cruz oraz chóry Escolania de Montserrat i Orfeó Català. To warta uwagi współczesna produkcja z orkiestrowym rozmachem, która zwróciła uwagę polskich odbiorców kręconym w Warszawie teledyskiem.
Dla kogo?
Dla słuchaczek i słuchaczy ROSALÍI, fanek i fanów wydań winylowych.
Mateusz Cyra
Imagine Dragons – koncertowe wydania kolekcjonerskie (Blu-ray / DVD)
Imagine Dragons to zespół, który najlepiej działa na żywo – monumentalnie, emocjonalnie i bardzo widowiskowo. Wydania koncertowe to świetny sposób, by przenieść stadionowe emocje do domowego salonu. Idealny prezent dla fanów zespołu i osób ceniących koncertowe doświadczenia.
Dla kogo?
Dla fanów Imagine Dragons i miłośników koncertowych nagrań w wysokiej jakości.
Natalia Trzeja
XLOV – UXLXVE
Teraz coś dla fanów K-pop’u. XLOV jest moim tegorocznym odkryciem i od razu zakochałam się w ich brzmieniu, stylu i tańcu. Cały koncept XLOV można podsumować jednym słowem – genderless, gdyż łamią oni konwenanse dotyczące kreacji k-popowych zespołów, łącząc w swojej pracy elementy stereotypowo męskie, jak i żeńskie. Stworzyli oni przy tym takie hity, jak Rizz, Biii:-P czy 1&Only, gdzie nie tylko dają popis wokalny, lecz momentami ich choreografie zwalają mnie z nóg (zwłaszcza Rui, który często przypomina o tym, jak bardzo jest elastyczny).
Dla kogo?
Dla fanów k-pop’u szukających świeżości w kreacji kolejnych zespołów, gdzie zostają zmieszane ze sobą elementy typowo męskie i żeńskie, tworząc przy tym ciekawą androgeniczną mieszankę muzyczną.
Gry planszowe
Mateusz Cyra
„Wiedźmin: Ścieżki Przeznaczenia”
Planszówka, która stawia na narrację, wybory i klimat znanego uniwersum Sapkowskiego w stylistyce znanej z gier CD Projekt Red. To nie tylko gra, ale pełnoprawna przygoda osadzona w świecie Wiedźmina – idealna na długie wieczory i wspólne decyzje przy stole.
Dla kogo?
Dla fanów Sapkowskiego, Wiedźmina, gier fabularnych i planszówek z historią.
Klaudia Rudzka
Biały Zamek: Duel
Dwuosobowa gra wydana przez Portal Games to pozycja skierowana dla miłośników Japonii i nie tylko. Choć mogłoby się wydawać, że jest to kontynuacja pierwszej części gry Biały Zamek, to jednak mechanika w tym wypadku jest zupełnie inna. Gra ma miejsce w zamku Himeji, będącego centrum władzy, gdzie dwa klany walczą o swoją posadę na dworze Daimyo. Akcja dzieje się w feudalnej Japonii XVI wieku co tylko dodaje grze specyficznego, historycznego klimatu.
Dla kogo?
Dla graczy, którzy oczekują prostych do zrozumienia zasad i dużej satysfakcji z samej rozgrywki. Dla par, chcących urozmaicić sobie zimowy wieczór, niekoniecznie kolejnym filmem lub serialem. Dla miłośników gier planszowych i rywalizacji.
Gry komputerowe
Natalia Trzeja
Sandfall Interactive – Clair Obscur: Expedition 33
Tej gry raczej nie trzeba już nikomu przedstawiać. Byli pracownicy Ubisoftu zdecydowali się wyjść spod korporacyjnego jarzma i w około trzydziestoosobowym zespole stworzyć grę, w którą sami by chcieli zagrać. W ten sposób otrzymaliśmy fenomenalne dzieło, które pokochali wszyscy, rozbijając przy tym bank na tegorocznym The Game Awards (rekordowa ilość nominacji i 9 przytulonych statuetek, w tym tą najbardziej upragnioną przez wszystkich deweloperów – Game of the Year). Clair Obscure zostało docenione za swoją narrację, oprawę artystyczną czy jeden z najlepszych soundtracków, jakie moje uszy w tym roku usłyszały. Mieszanka walki turowej z parowaniem w czasie rzeczywistym dodały dynamiki i przyniosły ogromną satysfakcję z każdym udanym uderzeniem. Do tego niesamowita historia mieszająca dramat z komizmem, gdzie opowieść o stracie i przemijaniu ściera się z dość zabawnymi wątkami, dodając do tego tragizmu elementy comedic relief. A wszystko to opakowane w wyśmienitą oprawę wizualną. Uczta dla oczu, uszu, serca.
Dla kogo?
Dla graczy, którzy cenią sobie ciekawe historie, satysfakcjonujące walki, przepiękną oprawę wizualną i jeszcze lepszą ścieżkę dźwiękową. Oraz dla chcących się przekonać, czy tytuł Gry Roku został jej słusznie przyznany.
Supergiant Games– Hades II
Skoro już mowa o wyśmienitej oprawie artystycznej, nie mogę zapomnieć o jednym z moich ulubieńców. Hades II od studia Supergiant Games w tym roku również przytulił statuetkę na tegorocznym The Game Awards w kategorii Best Action Game. Druga odsłona kultowej gry wzięła wszystkie najlepsze elementy z jedynki i wyniosła je na jeszcze wyższy poziom, dodając przy tym nowe mechaniki, które jeszcze bardziej dodały smaku do i tak wyśmienitego posiłku. A design postaci to creme de la creme – Prometeusz przyjaźniący się orłem, który wyjadał mu wątrobę; Zeus z dosłowną burzą włosów, czy Ikar, który stworzył sobie wytrzymalsze skrzydła. A wszystko to opakowane w komiksowym stylu, który w połączeniu z zawiłościami mitologii greckiej stworzył istne must play.
Dla kogo?
Dla graczy szukających dynamicznej rozgrywki, której można poświęcić „dziś tylko pół godzinki”. Idealna pozycja dla wiecznie niemających czasu, lecz z doświadczenia powiem, że to nigdy nie kończy się „na tylko pół godzinki”.
Inne
Gosia Kilijanek
Prenumerata: „Pismo. Magazyn opinii”, „Przekrój”
Propozycja niezmienna od lat. Prenumerata papierowa „Pisma. Magazynu opinii” z dostawą do domu lub biura obejmuje oprócz wersji papierowej nieograniczony dostęp do treści online (teksty w wersji AUDIO, PDF, ePUB oraz MOBI) i cyfrowego archiwum. W „Przekroju”, który jest obecnie rocznikiem, prenumeratę cyfrową można wykupić na miesiąc lub rok. Pod choinką pięknie wyglądał będzie również sam rocznik. znajdziecie też ciekawe puzzle, kalendarz na 2025 rok, kartki świąteczne i plakaty. Pod choinkę możecie włożyć też sam rocznik, który liczy aż 268 stron i z pewnością zastąpi lekturę kilku książek.
Dla kogo?
Dla czytelników prasy, wielbicieli wspomnianych tytułów, rzetelnego dziennikarstwa i tych, którzy jeszcze o nich nie wiedzą, a wiedzieć powinni.
Bilety do teatru i na koncerty
Jednym z najlepszych prezentów dla obdarowywanej przez nas osoby mogą stać się okazje do kolekcjonowania przyjemnych doświadczeń, a drogą do ich realizacji – bilety na spektakle czy koncerty. Kolejny raz polecam koncerty w warszawskim Jassmine albo jakiekolwiek odbywające się na żywo wydarzenia kulturalne wpisujące się w gust osoby obdarowywanej.
Dla kogo?
Dla wielbicieli sztuki szeroko pojętej i obcowania z kulturą na żywo.
Mateusz Cyra
Cinema City Unlimited
Klasyk, który nigdy nie zawodzi. Unlimited to prezent, który nie kończy się w dniu rozpakowania – to miesiące seansów, spontanicznych wypadów do kina i odkrywania nowych filmów bez liczenia biletów.
Dla kogo?
Dla kinomanów i osób, które lubią doświadczenia bardziej niż przedmioty.
Gadżety popkulturowe
Od plakatów, przez kubki, breloki po designerskie figurki lub ubrania – rzeczy, które budują tożsamość fana popkultury.
Dla kogo?
Dla estetów, gadżeciarzy, kolekcjonerów i fanów popkultury.
Waszej uwadze polecamy również nasze poprzednie Prezentowniki – kulturalne propozycje prezentowe nie tracą na aktualności.
KULTURALNY PREZENTOWNIK 2023: DRENDA, ROZKOSZNY, AMELINA, SEMCZUK I WIEDŹMIN
KULTURALNY PREZENTOWNIK 2022: SZCZYGIEŁ, MOGILNICKI, MCCAMON i SCALES
KULTURALNY PREZENTOWNIK 2021: ATWOOD, BROOM, HATALSKA I FALLER
KULTURALNY PREZENTOWNIK 2020: NOGAŚ, TWARDOCH, SCRABBLE I PLAKATY
KULTURALNY PREZENTOWNIK 2019: TOKARCZUK, KOPIŃSKA, KUNDERA I DIXIT
Fot.: Karakter, ZNAK, Znak Literanova, Magazyn Pismo, Przekrój, Marginesy, MUBI, Audioteka.pl, Sony Music Polska, Wydawnictwo PWN, Supergiant Games, Sandfall Interactive, Studio JG, Jassmine.
